Hayrullah Erol: Van het Turkse Platteland naar België – Een Leven in de Mijnen en de Dromen van de Toekomst

Hayrullah Erol werd in 1939 geboren in het dorp Fuadiye, gelegen in het district Çekerek, provincie Yozgat, in Turkije. Als enig kind groeide hij op in een eenvoudig gezin, waar zijn ouders hem hielpen met het werk, maar waar regelmatige scholing geen vanzelfsprekendheid was. Hayrullah herinnert zich zijn jeugd als “redelijk goed,” ondanks het feit dat hij nooit naar school ging. “Mijn vader was alleen, en destijds was het dorpsleven niet ingericht op regelmatige scholing,” vertelt hij.

In de jaren die volgden, zou Hayrullah een ander pad inslaan. Na twee jaar militaire dienst kwam het moment waarop hij zijn leven in Turkije wilde veranderen. “Op 15 mei 1963 ben ik naar België gekomen om als mijnwerker te werken,” vertelt Hayrullah. Het pad naar België werd echter pas duidelijk na een ontmoeting met vrienden. “Arbeiders gaan naar Europa, waarom ga jij niet?” was de vraag die hem die nacht niet meer losliet. “Toen ik dat hoorde, kon ik die nacht niet slapen. Ik begon te dromen.”

De volgende ochtend besloot Hayrullah actie te ondernemen. Hij ging naar een vriend van hem, een politieagent in Ankara, die hem zou helpen om de administratieve rompslomp van de werkvergunning te doorlopen. “Mijn politieagent-vriend hielp me. Omdat hij politieagent was, kon hij zich door de menigte heen worstelen en naar binnen gaan,” zegt Hayrullah over het moment waarop hij zich registreerde voor de reis naar België. Dankzij de hulp van zijn vriend werd hij toegevoegd aan de lijst van vertrekkenden, en na de nodige medische keuringen was de reis naar Europa een feit.

De reis naar België duurde vijf dagen, met een overnachting in Duitsland. Eenmaal in België aangekomen, werd Hayrullah samen met vier andere arbeiders naar Beringen gebracht, waar hij zou werken in de steenkoolmijnen. “We waren met vijf mensen in de bus naar België. Alles was gepland,” herinnert hij zich. In de mijnen begon hij aan zijn zware werk onder de grond, waar hij twintig jaar zou doorbrengen. “Mijnwerk was zwaar werk, en ondergronds gebeurden er uiteraard ook ongelukken,” vertelt hij.

In 1968, na enkele jaren in België, trouwde Hayrullah en begon zijn familie hier op te bouwen. “We hebben onze kinderen zien trouwen en nu heb ik 20 kleinkinderen. Ik kwam hier als één persoon, en nu zijn we een grote familie,” zegt hij met trots. Zoals veel gastarbeiders was zijn oorspronkelijke plan om terug te keren naar Turkije. “Ik zou 5-6 duizend lira verdienen en teruggaan,” zegt hij. “Maar het liep anders. Elk jaar stelden we het uit, en uiteindelijk zijn we hier gebleven.”

Toch was er altijd de gedachte om terug te keren naar het thuisland. “Ik heb er vaak aan gedacht om definitief terug te keren naar Turkije, maar mijn vrouw wilde het niet. Ze zei altijd: ‘De kinderen zijn hier, waar ga je heen?’ En dat is de waarheid: als je kinderen hier zijn, kun je niet weggaan,” zegt Hayrullah over zijn beslissing om in België te blijven, samen met zijn gezin.

Hayrullah’s leven in België was economisch gezien succesvol. Hij en zijn familie hadden werk, verdienden hun geld en bouwden een leven op. “Economisch gezien was het goed voor mij om naar België te komen. We hebben hier gewerkt, geld verdiend, een leven opgebouwd en zijn met pensioen gegaan,” zegt hij. Maar niet alles was perfect. Hij merkte dat zijn kinderen te maken hadden met obstakels in het onderwijs. “Ik stuurde mijn kinderen hier naar school. Mijn droom was dat ze de beste opleiding zouden krijgen,” zegt Hayrullah. “Maar dat is naar mijn mening niet voldoende. Er zijn hier in het systeem bepaalde belemmeringen. Volgens mij is er sprake van discriminatie en verborgen racisme.

“Door de manier waarop ze worden behandeld op school, verliezen veel van onze kinderen hun motivatie om te studeren of worden ze bij de minste fout gemakkelijk uitgeschakeld,” legt hij uit. Dit was voor Hayrullah moeilijk te accepteren, aangezien hij altijd wilde dat zijn kinderen de kansen kregen die hij zelf niet had.

Ondanks de uitdagingen die hij meemaakte, heeft Hayrullah altijd een diep geloof in het belang van onderwijs. “Voor de volgende generaties, onze kleinkinderen, is het belangrijk dat ze een goede opleiding krijgen en een waardevol beroep kiezen, zodat ze in dit land sterk en blijvend kunnen zijn,” zegt hij over de toekomst van zijn familie.

Het leven in België gaf Hayrullah ook de mogelijkheid om een brug te slaan naar zijn Belgische vrienden. “Ik heb genoeg Vlaams geleerd om mezelf te redden. Ik heb een Belgische vriend. Af en toe ontmoeten we elkaar en praten we,” vertelt hij. Tijdens deze gesprekken legt hij zijn vriend uit dat geloof essentieel is voor wat er na de dood gebeurt. “Als je gelooft, ga je naar de hemel,” zegt Hayrullah, hoewel hij weet dat zijn vriend niet altijd overtuigd is van deze boodschap.

Hayrullah Erol’s verhaal is een weerspiegeling van de ervaringen van veel gastarbeiders die hun leven opbouwden in België, weg van hun thuisland. Zijn reis van Turkije naar België was er een van dromen, uitdagingen en doorzettingsvermogen. Het toont niet alleen de zoektocht naar een beter leven, maar ook de liefde voor familie, het belang van werk en de hoop dat de volgende generaties sterker en beter af zullen zijn.